Anasayfa » ADIYAMAN TARİHİ » ADIYAMAN DÜĞÜN GELENEĞİ / SAVAŞ

ADIYAMAN DÜĞÜN GELENEĞİ / SAVAŞ

 

Düğün ve gelenek  de yavaş yavaş kayıp etmiş  ve teknolojiyle beraber değişime uğramıştır. bunlar düğünlerde yapılan gelenekler, kız isteme, söz kesme/sakal öpme, kınaya gitme,nişan şekeri atma, sağdıç tutma,kapı eşiğine nar atma veya yumurta atma, üzellik yakma, hallat ,çeyiz alma,kız evinin istekleri liste yapma,rehel yapma,gelin oturması,çeyiz dağıtma, güveği sahra, SAVAŞ  geleneği bunları açıklamasıyla sıralayalım.

Kız isteme: birini araçı olarak kız evine haber yollanarak kız istemeye gidilmesi

Sakal öpme: Kız ve erkek aile büyüklerinin  toplanması söz kesme

Rehel yapma: Nişan ve düğün için her iki aileden üç kinin katılımıyla alış veriş yapma

Liste yapma: Kız tarafının erkek tarafına isteklerini bir kağıda listeleyip yollama

Nişan yapma: Her iki ailenin yakın akrabaları ve yakınlarının toplanması ve yüzük merasimi

Şeker atma: Nişan da yüzük takıldıkdan sonra toplanan akrabalar birbirini sevsin diye herkesin üzerine şeker atma.

Kınaya gitme :  davulla zurnayla kalabalık bir şekilde kız evine kına yakmaya gitme

üzellik yakma: düğünde halayların ortasında geniş saçta ateşle beraber üzellik yakma nazardan koruma inancı

Sağdıç tutma: Damadın seçimiyle evli bir çiftin düğün de gelinle damada yardımcı olan kişiler

Gelin oturması: Damadın ailesi ve yakın akrabalarıyla gelin evine oturmaya gitmek

Çeyiz dağıtma: Düğün sonrası gelinin ailesinin erkek aile bireylerine bohça içerisin de hediye sunmak

Nar/Yumurta atma: Her ikisinin de bolluk bereket ve çoğalma inancıyla geline gelin geldiği kapıya atma

Güveyi sahra: Damadın kuzenleri ve yakın arkadaşları tarafından esir alınan ve hala, amca, dayı, v.s büyüklerden para karşılığı damadı bırakıp toplanan parayla gece tertiplemek

 

SAVAŞ GELENEĞİ

Bin yıllardır paylaşmayı içselleştirerek gelenekselleştiren, yeryüzünde güneşin en güzel görüntülerle doğup sonra yedi rengiyle emzirdiği bu toprakların çocukları,bu cömertliğine bu topraklarda göveren her şeyi paylaşarak karşılık vermiştir.

Bu gelenek göreneklerde’de böyledir. buna örnek gösterecek olursak düğün sonrası yapılan  savaş geleneği Adıyaman merkez kırsal kesimler de yapılan halat parası toplama geleneği

Düğüne çağırma da yakınlık derecesine göre şeker, kumaş,havlu,çorap dağıtılarak düğüne çağrılır. Bunun adına  Halat dağıtma denir. Eski zamanlar da düğünler üç gün sürer ve üçüncü günün ortasında son bulurdu üç gün süren günün sonunda akşamdan hazırlanan yemekler sabah saatlerinde hazır gelen misafirler davul zurnayla karşılanır ve davulçuya bahşiş para verilir sonra oturulması için yer gösterilir gün oyunlar halaylar devam eder ve davulun sesi asla kesilmez bir yandan da gelini gelin evinden almak için hazırlık yapılır. ve damadın yakınlarından dört beş kişi önceden gider gelinin hazırlanması için yardım edilir. Düğün sahipleri gelen bütün misafirlere gelin almaya gelmek isteyenleri davette bulunur ve gelin almaya gidilir. Gelin ailesiyle vedalaşır ve erkek ailesi gelini alıp büyük bir çoşku şöleniyle erkek evine getirilir. kapıdan girmeden nar veya yumurta kapıya atılır.Düğüne gelen misafirlere yer sofralarında yemekler hazırlanır. Yemeğini yiyen erkek misafirler düğün olan evin yakının bulunan bir meydanda yuvarlak halka kurularak beklenilir davulcu ve düğün sahibi yan yana durur düğün sahibi ilk önün de şov yapılacak kişiyi belirler ve davulcu o kişinin önün de (SAVAŞ) davul şov yaparak para toplamaya başlar ilk kişinin vereceği para çok önemlidir. Çünkü onun vereceği paranın altına para verebilirsin ama üzeri bir fiat asla kabul görmez. Ondandır ilk kişiyi yaşı büyük veya bulunduğu toplumun ileri geleni seçilir. SAVAŞ geleneği uzun yıllar sürmüştür. Günümüzde takı toplama olarak devam etmekte.

 

 

 

2 yorum

  1. Lusin Elmas Nalyan

    Sevgili arkadasim Ganime Tohumcu.Adiyaman’daki bu eskiden yapilan güzel gelenegi,bizlere tekrar hatirlattigin icin cok tesekkürler.Yazdigin gibi,adiyaman ve cevresinde,dügünden sonra yapilan ,Savas gelenegi(Para toplama,günümüzdeki taki toplama gibi) benim,cok hosuma giderdi.Bizim mahallede her dügün sonrasi ,davulcunun,hem calip hemde bir halk oyuncusu edasiyla,mükemmel bir oyun sergileyip para toplamasini hayranlikla seyrederdim ve hic kacirmazdim …Eski günlere döndüm…Eline,emegine,yüregine saglik……
    Lusin Elmas Nalyan

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

%d blogcu bunu beğendi: