Anasayfa » ADIYAMAN TARİHİ » Adıyaman Halk Oyunları ve Öyküleri

Adıyaman Halk Oyunları ve Öyküleri

Adıyaman halk oyunlarının kültürümüz ve sosyoloji acısından büyük bir önemi vardır. Adıyaman halk oyunları özgür çizgilere sahiptir. Halk oyunları davul zurna eşliğininde genellikle sözsüz olarak oynamaktadır. Oyunlar sert veya yumuşak oynanmasında kültürel coğrafi yapı ve iklimin etkili olduğunu savunmak doğru olacak halk oyunları doğa ile mücadelesindeki zorlukları anlatmış kimi zaman bir sevdayı bazen de sosyal bir olayı anlatmıştır. Bunun yanı sıra yaratıcısı belli olmayan oyunlarımızda bulunmaktadır. Halk oyunlarımız tek düze sıra veya yarım daire şeklinde oynanmaktadır. Daire biçiminde hiçbir oyunumuz yoktur. Oyunlarda oyuncu sayısı sınırlaması bulunmaz. Oyunlar eller birbirine kenetlenerek oynanır. Kadınlar oyunlarında belden tutuşarak oynanır. Bazı oyunlar da eller tutuşmadan oynanır buna örnek olarak (simsimi) oyununu gösterilebiliriz. Genel anlamda oyunlarda araç kullanılmaz. Fakat (Galuç) (Sal),( sımsımı) oyunu otuz beş kırk seneden bu yana kabak,orak,mangal  kullanılarak  oynandığı için sadece bu kullanımını görürüz sözlü oyunumuz Düz oyunda söylenen  (Bemal) isimli  uzun hava söyleyecek kişi söylemeye başlayınca davul ve zurna hafiften ritim tutar ve halaydakiler de hafif sallanarak ritim tutulur. bunun yanı sıra sözlü

Bunun dışında söz eşliğinde söylenen Sal uzun hava ağıt Hellecan dan’da türküler söylenmekte araç kullanılan oyunlardan bir tanesini örnek vermek isterim:

Galuç (Hasat Oyunu) öyküsü

Çok eskilerde Adıyaman’ın ova köylerinde hasat sonrası elde edilen gelirin sevincine şölen verme gelenekleri düzenlenirmiş elde edinilen gelirle ziyafetler şölenler yapılırmış ve bu eş dost akrabalarla gelenek haline gelen şölen  Adıyaman’ın ova köylerinden olan Akpınar köyünde yaşayanlardan bir köylü bir adamın oğlu hasat sonrası sevincini gösterme abamında  eline orak alarak buğday dermeyi canlandırarak oynar.Köylünün yaptığı bu canlandırma düğünlerde tekrar edile edile oyun şekline gelir.Devamı tarlaya buğday ekmesi tarlada oturup dinlenmesi,yemek yemesi çalışan erkeğe hanımının eskiden kabakla su getirmesi kısacası hasadı anlatır.

Halk Oyunlarımızın Adları

Sal, Sımsımı, Düz, Sevda, Çep, Guftan, Beş ayak, Tırke, Galuç, Erkek halayı, Kadın halayı, İki ayak, Rişko, Hellecan, Ağırlama, Grani, Üç ayak, Helle, Ağırlama, Govent, Koçkiri, Veyşo

Erkak Kıyafet Adları.

Gömlek

Kırkdüğme

Şalvar

Kuşak

Çorap

Dağ terliği

Çarık Yemeni

Mendil

Kadın Kıyafetlerinin Adları

İç gömlek

Zıbın

Üçetek

Şalvar

Önlük

Kuşak

Çorap

Çarık-yemeni

Terlik

Baş örtüsü

Gümüş taç

Puşu

Keten

Adıyaman halk oyunları dünya ve genelinde yapılan yarışmalarda birincilik ödülü almış özgül figürlerle kültürümüzü anlatmış ve takdir görmüştür bu takdiri kendi öz benliğinden fedakarlık gösteren Adıyaman halkı geçen her dönemde oyunlarda yer alan oyuncuların aileleri yakınları her zaman destek olmuştur. Bu ailelerden bir tanesini örnek göstermek istersek  elmas ailesi ve elmas kardeşler hepsi büyükten küçüğe doğru takiben babalarının ve annelerinin büyük desteği ve yol göstericileri olmuşlardır.

Bu aile fertleri bir çok alanda da Adıyaman’a olan desteklerini esirgememişlerdir. Merhum İskender Elmas, Hüsnay Elmas, Şefik Elmas ve Lusin Elmas 5 yıl süreyle Turizm ve Kültür Bakanlığının kendilerine vermiş olduğu resmi eğitmenlik sıfatıyla görev almışlardır. Adıyaman halk oyunlarını temsil eden Elmas kardeşler ve isimlerini sayamadığım. Adıyamanlı grup arkadaşlarıyla   Finlandiya, Belçika, Macaristan başta olmak üzere bir çok Avrupa ülkesinde Adıyaman Halk oyunlarını birinciliğe taşımışlardır.

ELMAS Kardeşlerin Halk Oyunlarına Başlama Tarihleri

Sn. Merhum İSKENDER ELMAS : 1968

Sn. HÜSNAY ELMAS: 1971

 

Sn. LUSİN ELMAS: 1970

Sn. ŞEFİK ELMAS: 1970

Bilezik toka yemeni fotoğraf. kartanesitemizlik.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ADIYAMAN HALK OYUNLARI. Lusin ELMAS NALYAN

Halk Oyunlari,bütün dillerde,

Icten alkislar seyircide,Jüri’de.

Gittigi yerlerde kupadir elde,

Iste, benim Adiyaman’im…

 

Bir baska güzeldir,oyunlar oynanirken,

Erkekler alin terli,orak sallarken,

Kizlar elde kabak,suyu verirken,

Iste benim Adiyaman’im….

 

Bazi Oyunlarda,davet eder halaya,

Bazisinda,yol acar sevdalara,

Galuc bir baska,can kurban Helli cana,

Iste benim Adiyaman’im….

 

Memleket Sevdasi,tek yürektedir,

Bazen yarisma,bazen Festival’dedir,

Onlar bir degil,bin yörede’dir,

Iste benim Adiyaman’im,

Iste benim Halk Oyunlarim….

Lusin Elmas Nalyan

Kartanesitemizlik.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8 yorum

  1. Kültürümüz o kadar zengin ki , ne söylenirse , ne kadar yazılıp anlatmaya çalışsakta yetersiz kalmakta . Halk oyunlarımızda aynı şekilde çok zengin ve bir çok yaşanmışlıkları oyunlarla anlatmaya çalışırız . Halk oyunlarına gönül veren birisi olarak ben ve ailemdeki diğer kardeşlerim adına , bu konuda emek veren , araştıran , yazan siz ve sizler gibi değerli dostlara teşekürlerimi iletirim . Emeğinize , yüreğinize sağlık , dostca kalın , sevgiler , selamlar, saygılar. Almanya Köln ‘ den Şefik Elmas

    • Adıyaman tarihine derin izler bırakan Elmas ailesini muhabbetle ve sevgiyle yad ediyoruz. Adıyaman’ın kültürel ve yöresel zenginliklerine güzel anlamlar katan değerli büyüklerimizi bu vesiyle anıyor ve sır perdesini aralamaya çalışıyoruz. Daha önceki yazılarımızda da değindiğimiz gibi değerli büyüklerimiz olmasaydı bize ne kültürel bir miras ne de yöresel bir muhabbet kalırdı. Bizlere ilham veren güzel insanlara selam, sevgi ve muhabbetlerimle.

  2. Lusin Elmas Nalyan

    Adiyaman Halk Oyunlari ve Öyküleri,ni anlatan bu güzel yaziniz icin cok tesekkürler.Memleketimizin,kültürel tarihiyle ilgilenip ve bizlere sunmaniz ayrica bizleri mutlu ediyor.Halk oyunlarini anlatirken,Elmas kardesler olarak bizleride onurlandirdiginiz icin gönülden tesekkürler.Adiyaman Yöresi Halk oyunlari dalinda ,memleketimizi,diger, degerli halk oyuncusu arkadaslarimizla beraber,güzel temsil ettigimize inaniyorum.Bu güzel ,ugrasimizda, güzel memleketimiz icin,bir seyler yapabildiysek ne mutlu bizlere…Adiyamanimizi ve siz dostlarimizi cok seviyoruz….Lusin Elmas Nalyan

    • Her zaman dediğimiz gibi yazandan ziyade yazdırana bakmak gerekir. ”Tekrar tekrar canlanan güzel anılar…” Güzel yorumunuz ve güzel düşünceleriniz için teşekkür ediyoruz. Selam, sevgi ve muhabbetlerimle.

  3. Mustafa Türkoğlu

    Adıyaman Halkoyunlarının gelişiminde Merhum İskender Elmasın başta olmak üzere Şefik ve Lusin Elmasın katkısı fazladır oynadıkları dönemde ama Adıyaman Halkoyunları yazısı kaleme alınırken döneminde Halkoyunlarının Profesörü sayılan Hamza Çivi den Coşkun Karalök ten Sırrı Özbekten bahsetmemek yine Şefik abilerle aynı dönemde oynamış Celal Bilir Nazime Turgut Zeynal Gürsoy Gönül Yapıcı Zeki Elçi ve diğerlerinden bahsetmek eksiklik

  4. Sevgili dostlar , Adıyaman kültürüne , halk oyunlarına emek vermiş bir çok büyüğümüz , arkadaşımız ve hallen emek veren bir çok değerlerimiz vardı ve var mutlaka. Bu yazıyı kaleme alan Ganime hanım , Elmas ailesini örnek vermesi , hem mahallisi hem kapı komşusu hemde bizleri yakinen tanımasındandır Taktir edersinizki , Adıyaman da erkek ve hanım ilişkisi sosyal anlamda , oturup konuşmak , bilgi alış verişinde bulunmak , tartışmak pek mümkün değil . Bu sebeple ve genç bir arkadaşımız olması sebebiylede tüm herkesi tanıyamaz ve kontakt kuramaz , zor iş. Ben örnek verecek olursam , Emek vermiş , Rahmetli Hamza Çivi usta , Rahmetli abim İskender Elmas , Allah sağlık versin , Celal Bilir , Coşkun Karalök , Zeki Elçi , Zeynal A. Gürsoy , Sadık B. , Halil G. , Osman B. , Hüseyin Ö. , Kadir K. , Doğan , Erol , Mehmet Y. , Nedim F. , Celal G. , Şeref B. , Rahmetli Ömer Ö. , Arif U. Daha niceleri , Lusin E. , Gönül Y. , Güzide , Nazime T. , Zehra K. , Dilek A. , Fadime T. , Ayşe , Güngör , Luzume , Simten , daha sayamadığım aklıma gelmeyen unuttuğum nice emek vermiş aflarına sığınıyorum , dostlarımız var Hemen hemen tümüyle oynamış emeklerimizi paylaştığımız arkadaşlardır. Eh Adıyaman dan ayrılalı neredeyse 40 yıl olmuş , ismini yazamadıklarım tekrar kusuruma bakmasın . Demem o ki , bunları nasıl Ganime hanım bilsin veya bu bilgileri oturup bir arkadaşımla konuşsun. O yüzden sizlerde ricam memleketimin durumunu göz önünde bulundurup sitem etmeyelim ve makul davranalım derim ben nacizhane fikrim budur. Söyleyecek daha o kadar çok şey varki , yeterince uzattım zatten . Herkese saygılar selamlar dostca kalın. Almanya Köln ‘ den Şefik Elmas

  5. Görüldüğü üzere , kendi kardeşimi abimi dahi unuta biliyorum yazmaya . Hüsnay Elmas’ ı. Yaşlandık sanırım , işte bu sebepten ötürü biraz anlayış , höşgörü lütfen. İsimlerini zikretmediğimiz dostlar alınmasın yani . Bizlerden öncede çok değerli büyüklerimiz emek veren hemşerilerimiz vardı tabiki , af olla. Saygılarımla Şefik Elmas

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

%d blogcu bunu beğendi: